Ga naar inhoud

Onafhankelijke uitlegGeen persoonlijk advies

Wat is beleggen

Rendement berekenen bij beleggen: formules en voorbeelden

Zo bereken je het rendement op je beleggingen: totaalrendement, gemiddeld rendement per jaar (CAGR), maandelijkse inleg en het effect van inflatie.

Gepubliceerd Laatst gecontroleerd

Kernpunten

  1. Totaalrendement = (eindwaarde − beginwaarde + dividend − kosten) ÷ beginwaarde × 100%.

  2. Het samengestelde gemiddelde (CAGR) houdt rekening met rente op rente; het gewone gemiddelde kan een te mooi beeld geven.

  3. Je eigen rendementsberekening is relevant voor box 3 als je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.

Inhoudsopgave

Wat reken je mee in je rendement?

Rendement is wat je belegging je heeft opgeleverd, in verhouding tot wat je erin stopte. Daarin tellen drie dingen mee:

  • Koersverandering: het verschil tussen de waarde aan het begin en aan het eind.
  • Ontvangen dividend: uitkeringen die je in de periode kreeg.
  • Kosten: transactiekosten, servicekosten en andere kosten die je apart betaalt. De lopende kosten van een fonds (de TER) zitten al in de koers.

Rendement uit het verleden zegt niets over de toekomst. Beleggen past vooral bij geld dat je lange tijd niet nodig hebt. Je kunt achteraf uitrekenen wat je hebt verdiend of verloren, maar niet wat het volgende jaar brengt. Hoe rendement in het algemeen werkt, lees je bij rendement van beleggen. Wanneer sparen of beleggen past, lees je bij sparen of beleggen.

Totaalrendement berekenen

De formule voor het totaalrendement over een periode is:

totaalrendement = (eindwaarde − beginwaarde + ontvangen dividend − kosten) ÷ beginwaarde × 100%

Rekenvoorbeeld: je begint met € 1.000. Aan het eind is je belegging € 1.080 waard en je hebt € 20 dividend ontvangen. Dan is het totaalrendement (€ 1.080 − € 1.000 + € 20) ÷ € 1.000 × 100% = 10%. De bedragen zijn een aanname, geen verwachting of belofte. Kosten en belasting blijven buiten beschouwing. Betaal je wel kosten, dan trek je die in de formule af. Reken zelf andere scenario’s door met de samengestelde-interest-calculator.

Gemiddeld rendement per jaar berekenen

Belegde je meerdere jaren, dan wil je vaak weten wat je gemiddeld per jaar verdiende. Daarvoor gebruik je het samengestelde gemiddelde, ook wel CAGR (compound annual growth rate):

gemiddeld jaarrendement (CAGR) = (eindwaarde ÷ beginwaarde)^(1 ÷ aantal jaren) − 1

Rekenvoorbeeld: € 1.000 groeit in 2 jaar naar € 1.210. Dan is de CAGR (€ 1.210 ÷ € 1.000)^(1 ÷ 2) − 1 = 0,10, dus 10% per jaar. De bedragen zijn een aanname, geen verwachting of belofte. Kosten en belasting blijven buiten beschouwing. Met de samengestelde-interest-calculator zie je hoe rente op rente werkt; meer uitleg staat bij samengestelde interest.

Rekenkundig gemiddelde versus samengesteld (CAGR)

Het rekenkundig gemiddelde telt de jaarrendementen op en deelt door het aantal jaren. Bij schommelende jaren geeft dat een te mooi beeld.

Rekenvoorbeeld: in jaar 1 stijgt € 1.000 met 50% naar € 1.500. In jaar 2 daalt het met 50% naar € 750. Het rekenkundig gemiddelde is (50% − 50%) ÷ 2 = 0%. Maar je hebt € 250 verloren. De CAGR is (€ 750 ÷ € 1.000)^(1 ÷ 2) − 1 ≈ −13,4% per jaar. De percentages zijn een aanname, geen verwachting of belofte. Kosten en belasting blijven buiten beschouwing. Reken zelf andere scenario’s door met de samengestelde-interest-calculator.

Rendement met tussentijdse stortingen

Leg je tussendoor geld in, dan klopt de simpele formule niet meer. Hoe periodiek beleggen werkt, lees je bij maandelijks beleggen. Stel: je begint met € 1.000, stort halverwege het jaar nog € 1.000, en aan het eind is alles € 2.100 waard. Wie (€ 2.100 − € 1.000) ÷ € 1.000 rekent, komt op 110%, maar de helft van die stijging is gewoon je eigen storting. Je winst is € 100 op € 2.000 inleg, en niet al dat geld stond even lang belegd. De bedragen zijn een aanname, geen verwachting of belofte. Kosten en belasting blijven buiten beschouwing. Reken zelf scenario’s met periodieke inleg door met de samengestelde-interest-calculator.

Voor een eerlijk getal heb je een geldgewogen methode nodig, zoals een interne rentevoet. Die houdt rekening met wanneer je geld stortte. In een spreadsheet kan dat met een functie voor de interne rentevoet bij onregelmatige data. Veel aanbieders tonen ook een rendement in hun overzicht. Kijk dan welke methode ze gebruiken.

Kosten, belasting en inflatie meenemen

Wat je overhoudt, hangt af van meer dan de koers:

  • Kosten verlagen je rendement elk jaar. Ook een klein verschil in kosten telt over lange tijd op; dat zie je met de ETF-kostencalculator.
  • Belasting: beleggingen vallen voor de meeste particulieren in box 3.
  • Inflatie maakt geld minder waard. In oktober 2026 was de inflatie 3,7% (CBS, gecontroleerd 17-11-2026). Het reële rendement is wat er na inflatie overblijft: (1 + rendement) ÷ (1 + inflatie) − 1.

Rekenvoorbeeld: stel 5% rendement in een jaar met 3,7% inflatie. Dan is het reële rendement 1,05 ÷ 1,037 − 1 ≈ 1,3%. Die 5% is een aanname, geen verwachting of belofte. Kosten en belasting blijven buiten beschouwing. Reken zelf scenario’s door met de samengestelde-interest-calculator.

Je werkelijke rendement en box 3

In box 3 rekent de Belastingdienst voor 2026 met een forfaitair rendement van 6,00% op beleggingen. Is je werkelijke rendement lager, dan houdt de Belastingdienst daar in de aangifte rekening mee. Je eigen rendementsberekening is daarom relevant (Belastingdienst, berekening box 3-inkomen 2026, gecontroleerd 17-11-2026). Hoe je werkelijke rendement en box 3 samenhangen, lees je bij werkelijk rendement box 3. Het box 3-inkomen wordt belast tegen 36%. Wat dat in jouw situatie betekent, kun je verkennen met de box 3-illustratie. Dit is geen fiscaal advies.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik mijn rendement?

Trek de beginwaarde af van de eindwaarde, tel ontvangen dividend op en trek kosten af. Deel de uitkomst door de beginwaarde en vermenigvuldig met 100 voor een percentage. Zo krijg je het totaalrendement over de hele periode.

Wat is het verschil tussen gemiddeld en samengesteld rendement?

Het rekenkundig gemiddelde telt de jaarrendementen op en deelt door het aantal jaren. Het samengestelde rendement (CAGR) houdt rekening met rente op rente en laat zien hoe je geld werkelijk is gegroeid. Bij schommelende jaren is het rekenkundig gemiddelde vaak hoger.

Hoe reken ik rendement bij maandelijkse inleg?

Bij tussentijdse stortingen klopt de simpele formule niet meer, omdat niet al het geld even lang belegd was. Dan heb je een geldgewogen methode nodig, zoals een interne rentevoet. Veel aanbieders tonen zo'n rendement in hun overzicht; kijk welke methode ze gebruiken.

Auteur

Redactie Beleggen voor Beginners

Redactie

De redactie schrijft uitleg voor beginners die in Nederland willen beleggen. We vergelijken kosten en toezicht en geven geen persoonlijk advies.

Lees ook