Wat is beleggen
Rendement bij beleggen: wat is gemiddeld en wat is realistisch?
Wat is rendement bij beleggen, waarom zegt een gemiddelde weinig over één jaar, en wat gaat eraf aan kosten, box 3 en inflatie? Uitleg zonder belofte.
Kernpunten
Het rendement kan lager uitvallen dan verwacht en je kunt (een deel van) je inleg verliezen (AFM).
Reëel rendement is nominaal rendement min inflatie; die was in oktober 2026 3,7% (CBS).
Box 3 rekent in 2026 voor beleggingen met 6,00% forfaitair rendement, belast tegen 36%.
Inhoudsopgave
Wat is rendement?
Rendement is wat een belegging je oplevert, uitgedrukt in euro’s of als percentage van je inleg. Het kan positief zijn, maar ook negatief. Koop je voor € 1.000 en is je belegging na een jaar € 1.050 waard, dan is je rendement € 50, oftewel 5%. Is ze € 950 waard, dan is je rendement min 5%.
Koersrendement en dividend
Rendement bestaat uit twee delen. Het koersrendement is de verandering van de prijs. Dividend is een uitkering van een bedrijf aan aandeelhouders. Bij een fonds dat dividend herbelegt, zie je dat terug in de koers. Samen heet dat het totaalrendement.
Nominaal en reëel rendement (inflatie)
Het nominale rendement is de groei in euro’s. Het reële rendement is wat overblijft na inflatie: nominaal rendement min inflatie. In oktober 2026 was de inflatie 3,7%, na 3,4% in september (CBS, 10-11-2026). Een belegging die 3,7% per jaar oplevert, houdt bij die inflatie dus alleen de koopkracht op peil.
Wat is een gemiddeld rendement bij beleggen?
Er bestaat geen ‘gemiddeld rendement bij beleggen’ dat voor iedereen geldt. Het hangt af van waarin je belegt (aandelen, obligaties, een mix), in welke regio, over welke periode en tegen welke kosten. We noemen hier bewust geen gemiddeld percentage, omdat zo’n getal zonder bron, periode en index weinig zegt en makkelijk als belofte wordt gelezen. Wil je zelf rekenen met een eigen aanname, bijvoorbeeld een laag, een middel en een hoog scenario, gebruik dan de samengestelde-interest-calculator. De uitkomst is een rekenvoorbeeld, geen verwachting.
Waarom ‘gemiddeld’ iets anders is dan ‘elk jaar’
Een gemiddelde over twintig of dertig jaar verbergt grote verschillen tussen losse jaren. Aandelenmarkten kunnen in één jaar tientallen procenten stijgen en in een ander jaar tientallen procenten dalen. Wie het geld nodig heeft vlak na een slecht jaar, heeft niets aan een mooi langjarig gemiddelde.
Bovendien rekent een gemiddelde verlies en winst niet symmetrisch terug. Daalt je belegging 50%, dan moet ze daarna 100% stijgen om weer op je inleg uit te komen.
Historisch rendement is geen garantie
Wat een markt in het verleden deed, zegt niets zeker over de toekomst. Fondsen laten in hun Essentiële-informatiedocument (Eid) daarom geen belofte zien, maar in principe vier prestatiescenario’s: positief, neutraal, negatief en stress (AFM, gecontroleerd 17-11-2026). Kijk vooral naar het negatieve en het stressscenario: kun je die uitkomst dragen?
Welke beleggingen hebben het hoogste rendement, en waarom is dat riskant?
Beleggingen die in theorie het meeste kunnen opleveren, zoals losse aandelen van kleine bedrijven, thema’s of crypto, kunnen ook het meeste verliezen. De AFM zegt het zo: hoe hoger het voorgespiegelde rendement, hoe groter het risico. Een lijst van ‘beleggingen met het hoogste rendement’ is daarom altijd een lijst van beleggingen met veel risico, en vaak een terugblik op wat toevallig goed ging.
Wie hoge, vaste rendementen belooft, verdient extra wantrouwen. Producten met hefboom vergroten winst en verlies; lees waarom we die overslaan in geen CFD’s en binaire opties.
Wat gaat er van je rendement af?
Kosten
Fondsen rekenen jaarlijkse kosten, uitgedrukt als lopende kosten of TER. Daarbovenop komen kosten van je broker, zoals orderkosten en valutakosten. Kosten zijn zeker, rendement niet. In de ETF-kostencalculator zie je wat een verschil van een paar tienden procent over lange tijd doet.
Belasting in box 3
In box 3 betaal je in 2026 niet over je werkelijke rendement, maar over een forfaitair rendement. Voor beleggingen is dat 6,00%, voor banktegoeden voorlopig 1,28% en voor schulden voorlopig 2,70%. Boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon betaal je 36% over dat berekende voordeel. Is je werkelijke rendement lager, dan houdt de Belastingdienst daar in de aangifte rekening mee. De stappen zie je in de box 3-illustratie; meer uitleg staat bij het begrip box 3.
Inflatie
Inflatie gaat niet van je rekening af, maar wel van je koopkracht. Reken daarom met reëel rendement als je wilt weten wat je later echt kunt kopen.
Rendement en beleggingstermijn
Hoe langer je belegt, hoe meer jaren er zijn waarin een slecht jaar door betere jaren kan worden opgevangen. Dat is geen garantie: ook over langere periodes kan een markt lager uitkomen. Een lange termijn geeft ook rente op rente meer ruimte: rendement over eerder rendement. Hoe dat werkt, lees je bij samengestelde interest, en je kunt het doorrekenen in de samengestelde-interestcalculator. Gebruik daarin verschillende aannames, ook lage, en zie de uitkomst als voorbeeld.
Cijfers bij deze grafiek
| Jaar | Alleen inleg | Aangenomen rendement |
|---|---|---|
| 0 | € 1.000 | € 1.000 |
| 1 | € 2.200 | € 2.311,55 |
| 2 | € 3.400 | € 3.717,91 |
| 3 | € 4.600 | € 5.225,94 |
| 4 | € 5.800 | € 6.842,98 |
| 5 | € 7.000 | € 8.576,92 |
| 6 | € 8.200 | € 10.436,20 |
| 7 | € 9.400 | € 12.429,89 |
| 8 | € 10.600 | € 14.567,71 |
| 9 | € 11.800 | € 16.860,07 |
| 10 | € 13.000 | € 19.318,14 |
| 11 | € 14.200 | € 21.953,91 |
| 12 | € 15.400 | € 24.780,22 |
| 13 | € 16.600 | € 27.810,84 |
| 14 | € 17.800 | € 31.060,55 |
| 15 | € 19.000 | € 34.545,18 |
| 16 | € 20.200 | € 38.281,71 |
| 17 | € 21.400 | € 42.288,35 |
| 18 | € 22.600 | € 46.584,64 |
| 19 | € 23.800 | € 51.191,51 |
| 20 | € 25.000 | € 56.131,40 |
De grafiek bij deze tekst rekent met dezelfde formule en standaardwaarden als de samengestelde-interestcalculator: € 1.000 start, € 100 per maand en 20 jaar. De ene lijn is alleen je inleg, zonder rendement. De andere lijn gaat uit van een aangenomen 7% per jaar. Dat is een aanname, geen verwachting: rendement kan ook negatief zijn. Kosten en belasting zitten er niet in. De bedragen staan in de tabel bij de grafiek.
De AFM adviseert om te beleggen met geld dat je minimaal 3 tot 5 jaar kunt missen. Hoe je daarmee begint, staat in het stappenplan voor beginnen met beleggen.
Veelgestelde vragen
Wat is een realistisch rendement bij beleggen?
Dat hangt af van waarin je belegt, hoe lang, en van de kosten. Historische gemiddelden van aandelenmarkten zeggen iets over het verleden, maar geven geen garantie voor de toekomst. Reken ook met slechte jaren en trek kosten, belasting en inflatie eraf.
Welke belegging levert het meeste op?
Beleggingen met een hoger verwacht rendement hebben ook een hoger risico. Zie het als een afweging, niet als een ranglijst. De AFM waarschuwt: hoe hoger het voorgespiegelde rendement, hoe groter het risico.
Wat is het verschil tussen nominaal en reëel rendement?
Nominaal rendement is de groei in euro's. Reëel rendement is wat overblijft na inflatie. Bij een inflatie van 3,7% (CBS, oktober 2026) moet een belegging dus eerst dat percentage halen om koopkracht te behouden.
Betaal ik belasting over mijn rendement?
Boven het heffingsvrij vermogen (€ 59.357 per persoon in 2026) valt je vermogen in box 3. Voor beleggingen geldt in 2026 een forfaitair rendement van 6,00%, belast tegen 36%. Is je werkelijke rendement lager, dan houdt de Belastingdienst daar in de aangifte rekening mee.
Auteur
Redactie Beleggen voor Beginners
Redactie
De redactie schrijft uitleg voor beginners die in Nederland willen beleggen. We vergelijken kosten en toezicht en geven geen persoonlijk advies.
Lees ook
Begrip
Samengestelde interest: formule, voorbeelden en het effect bij beleggen
Wat samengestelde interest is, de formule voor de eindwaarde en voor periodieke stortingen, rekenvoorbeelden en waarom het bij beleggen geen garantie is.
Begrip
Wat is box 3? De belasting op inkomen uit sparen en beleggen
Wat is box 3? De belastingbox voor sparen en beleggen: wat erin valt, het verschil met box 1 en 2, het heffingsvrij vermogen en het tarief van 36% in 2026.
Begrip
TER
De TER of lopende kostenfactor is het jaarlijkse kostenpercentage van een fonds.
Kennisbank
Hoe begin je met beleggen? Stappenplan voor beginners (2026)
Hoe begin je met beleggen? In vijf stappen: buffer, doel en termijn, een aanbieder onder toezicht, spreiding en een vast maandbedrag. Met box 3 in 2026.