Ga naar inhoud

Onafhankelijke uitlegGeen persoonlijk advies

ETF en index

Duurzame ETF: wat betekenen ESG en artikel 8 of 9 echt?

Duurzame ETF uitgelegd: hoe ESG-fondsen bedrijven kiezen, wat artikel 8 en 9 van de SFDR wel en niet zeggen en hoe je zelf controleert wat erin zit.

Gepubliceerd Laatst gecontroleerd

Kernpunten

  1. Duurzaam betekent per fonds iets anders: uitsluiten, best-in-class of een klimaatindex.

  2. Artikel 8 of 9 is geen keurmerk; de aanbieder bepaalt de indeling zelf.

  3. Het prospectus en de jaarlijkse duurzaamheidsrapportage laten zien wat een fonds echt doet.

Inhoudsopgave

Wat is een duurzame ETF?

Een duurzame ETF kiest bedrijven niet alleen op omvang, maar kijkt ook naar milieu, sociale aspecten en bestuur. Dat heet ook wel ESG: environmental, social en governance. Er is geen vaste definitie van een duurzame ETF. Het ene fonds sluit alleen een paar sectoren uit, het andere stelt strenge eisen aan elk bedrijf. Je kijkt dus per fonds wat duurzaam daar betekent.

Een duurzame ETF blijft een belegging met koersschommelingen. Een duurzaamheidsfilter beschermt niet tegen dalingen van de markt. Beleggen past vooral bij geld dat je lange tijd niet nodig hebt.

Hoe kiest een duurzame ETF zijn bedrijven?

Uitsluiten

Veel duurzame fondsen sluiten bepaalde sectoren uit, bijvoorbeeld wapens, tabak of fossiele brandstoffen. Welke sectoren precies, en vanaf welk aandeel in de omzet, verschilt per fonds en staat in het prospectus.

Best-in-class en ESG-scores

Bij best-in-class kiest een fonds per sector de bedrijven met de beste ESG-score. Er kunnen dan ook bedrijven uit een vervuilende sector in zitten, als ze binnen die sector hoger scoren. Een ESG-score komt van een databureau en verschilt per bureau.

Klimaatindexen (Paris-aligned)

Sommige ETF’s volgen een klimaatindex die de uitstoot van de bedrijven in het fonds stap voor stap wil verlagen, in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Hoe de index dat doet, staat in de methodiek van de indexbouwer.

Artikel 8 en artikel 9: wat zegt het wel en niet?

Sinds maart 2021 geldt de Europese SFDR. Aanbieders van duurzame fondsen moeten uitleggen hoe hun product invulling geeft aan duurzame doelstellingen of duurzame kenmerken; bij beleggingsfondsen staat dat ook in het prospectus (AFM, duurzaam beleggen, gecontroleerd 17-11-2026).

De SFDR onderscheidt producten met duurzaamheidskenmerken (artikel 8) en producten met duurzaamheidsdoelstellingen (artikel 9). Volgens de AFM is zo’n classificatie geen duurzaamheidskeurmerk: de aanbieder beoordeelt zelf welke classificatie van toepassing is. Een artikel 9-indeling betekent ook niet automatisch dat een fonds duurzame groei bevordert (AFM, Leidraad duurzaamheidsclaims, gecontroleerd 17-11-2026). Het ambitieniveau binnen een categorie kan sterk verschillen.

Zo controleer je hoe duurzaam een ETF is

De AFM noemt het raadzaam om de passages over duurzaamheid in het prospectus goed te lezen. Daarnaast rapporteren aanbieders jaarlijks volgens een voorgeschreven sjabloon over de duurzaamheid van het product. Die informatie moet op de website van de aanbieder staan (AFM, duurzaam beleggen, gecontroleerd 17-11-2026).

Een praktische volgorde:

  1. Lees in het prospectus wat het fonds onder duurzaam verstaat en wat het uitsluit.
  2. Bekijk in de factsheet de grootste posities en de sectorverdeling.
  3. Lees de jaarlijkse duurzaamheidsrapportage: haalde het fonds zijn eigen doelen?
  4. Vergelijk de lopende kosten in het Eid met die van een gewone ETF op een vergelijkbare index. Wat lopende kosten zijn, lees je bij de TER.

Wat kostenverschillen over lange tijd doen, zie je met de ETF-kostencalculator.

Duurzame ETF en spreiding

Door bedrijven of sectoren uit te sluiten, wijkt een duurzaam fonds af van de gewone index. Het rendement kan daardoor hoger of lager uitvallen dan dat van een vergelijkbare gewone ETF. Hoe groot dat verschil kan zijn, hangt af van hoeveel er wordt uitgesloten. Meer soorten ETF’s vind je in het ETF-overzicht, zoals obligatie-ETF’s. Wat fondskosten doen, staat bij ETF-kosten.

Veelgestelde vragen

Wat is een duurzame ETF?

Een ETF die bij het kiezen van bedrijven ook let op milieu, sociale aspecten en bestuur (ESG). Hoe streng dat is, verschilt sterk per fonds. Wat duurzaam bij een fonds precies betekent, staat in het prospectus.

Is een artikel 9-ETF altijd groen?

Nee. Artikel 8 en 9 uit de SFDR zijn geen keurmerk en de aanbieder kiest de indeling zelf. Volgens de AFM bevordert een artikel 9-fonds ook niet automatisch duurzame groei.

Hoe weet ik wat er in een duurzame ETF zit?

Kijk in de factsheet naar de grootste posities en de sectorverdeling, en in het prospectus naar de uitsluitingen. De jaarlijkse duurzaamheidsrapportage laat zien hoe het fonds zijn eigen doelen haalde.

Kost een duurzame ETF meer?

Dat verschilt per fonds. Vergelijk de lopende kosten in de factsheet of het Eid met die van een gewone ETF op een vergelijkbare index.

Auteur

Redactie Beleggen voor Beginners

Redactie

De redactie schrijft uitleg voor beginners die in Nederland willen beleggen. We vergelijken kosten en toezicht en geven geen persoonlijk advies.

Lees ook