Belastingen en pensioen
Box 3 berekenen voor 2026: stap voor stap met voorbeelden
Box 3 belasting berekenen voor 2026 in de zes stappen van de Belastingdienst, met de percentages, rekenvoorbeelden en waarom je uitkomst kan afwijken.
Kernpunten
Zes stappen: rendement, rendementsgrondslag, grondslag, aandeel, voordeel en 36% belasting.
2026: banktegoeden 1,28% (voorlopig), beleggingen 6,00%, schulden 2,70% (voorlopig), schuldendrempel € 3.800.
Een eigen berekening is een indicatie; de aanslag van de Belastingdienst is leidend.
Inhoudsopgave
Wat heb je nodig om te rekenen?
Voor box 3 telt de waarde van je bezittingen en schulden op 1 januari 2026 (Belastingdienst, berekening box 3 2026, gecontroleerd 17-11-2026). Pak daarom de jaaroverzichten erbij en noteer per categorie:
- banktegoeden: spaar- en betaalrekeningen;
- beleggingen en andere bezittingen: aandelen, fondsen, obligaties, crypto en andere bezittingen in box 3;
- schulden die in box 3 vallen;
- of je het hele jaar een fiscaal partner had.
De cijfers voor 2026 (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026):
| Box 3 2026 | Zonder partner | Met fiscaal partner |
|---|---|---|
| Heffingsvrij vermogen | € 59.357 | € 118.714 |
| Schuldendrempel | € 3.800 | € 7.600 |
| Banktegoeden | 1,28% (voorlopig) | 1,28% (voorlopig) |
| Beleggingen en andere bezittingen | 6,00% | 6,00% |
| Schulden | 2,70% (voorlopig) | 2,70% (voorlopig) |
| Tarief | 36% | 36% |
De zes stappen van de Belastingdienst
De Belastingdienst rekent in vaste stappen (Belastingdienst, berekening box 3 2026, gecontroleerd 17-11-2026). Hieronder staan ze kort uitgelegd.
Stap 1: belastbaar rendement
Vermenigvuldig elke categorie met het forfaitair rendement: banktegoeden × 1,28%, beleggingen × 6,00% en schulden boven de drempel × 2,70%. Tel de rendementen op bezittingen bij elkaar op en trek het rendement op schulden eraf.
Stap 2: rendementsgrondslag
Tel je bezittingen op en trek je schulden boven de schuldendrempel eraf. Dat is je rendementsgrondslag.
Stap 3: grondslag na heffingsvrij vermogen
Trek van de rendementsgrondslag het heffingsvrij vermogen af: € 59.357 per persoon of € 118.714 met fiscaal partner. Wat overblijft, is de grondslag sparen en beleggen. Is die nul, dan betaal je geen box 3-belasting.
Stap 4 en 5: je aandeel en het voordeel
Deel de grondslag door de rendementsgrondslag. Dat percentage is het deel van je vermogen dat belast wordt. Vermenigvuldig het rendement uit stap 1 met dat percentage: dat is je voordeel uit sparen en beleggen.
Stap 6: 36% belasting
Over het voordeel betaal je 36% box 3-belasting.
Voorbeeld: alleen spaargeld
€ 100.000 op een spaarrekening, geen schulden, geen fiscaal partner.
- Rendement: € 100.000 × 1,28% = € 1.280.
- Rendementsgrondslag: € 100.000.
- Grondslag: € 100.000 − € 59.357 = € 40.643.
- Aandeel: € 40.643 / € 100.000 = 40,643%.
- Voordeel: € 1.280 × 40,643% = € 520,23.
- Belasting: € 520,23 × 36% = € 187,28.
Voorbeeld: spaargeld en beleggingen
€ 30.000 spaargeld en € 70.000 beleggingen, geen schulden, geen fiscaal partner.
- Rendement: € 30.000 × 1,28% + € 70.000 × 6,00% = € 384 + € 4.200 = € 4.584.
- Rendementsgrondslag: € 100.000.
- Grondslag: € 100.000 − € 59.357 = € 40.643.
- Aandeel: 40,643%.
- Voordeel: € 4.584 × 40,643% = € 1.863,08.
- Belasting: € 1.863,08 × 36% = € 670,71.
Hetzelfde vermogen levert dus meer belasting op als een groter deel belegd is, omdat het percentage voor beleggingen hoger is.
Voorbeeld: met fiscaal partner
Samen € 50.000 spaargeld en € 150.000 beleggingen, geen schulden, het hele jaar fiscaal partners.
- Rendement: € 50.000 × 1,28% + € 150.000 × 6,00% = € 640 + € 9.000 = € 9.640.
- Rendementsgrondslag: € 200.000.
- Grondslag: € 200.000 − € 118.714 = € 81.286.
- Aandeel: € 81.286 / € 200.000 = 40,643%.
- Voordeel: € 9.640 × 40,643% = € 3.917,99.
- Belasting samen: € 3.917,99 × 36% = € 1.410,47.
Fiscale partners mogen de grondslag in elke verhouding tussen elkaar verdelen (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026). Het totaal verandert daardoor niet.
Bedragen naast elkaar
Belasting voor 2026, zonder fiscaal partner en zonder schulden, berekend met dezelfde rekenregels als de box 3-illustratie:
| Vermogen op 1 januari | Alles sparen | Half sparen, half beleggen | Alles beleggen |
|---|---|---|---|
| € 100.000 | € 187,28 | € 532,59 | € 877,89 |
| € 150.000 | € 417,68 | € 1.187,79 | € 1.957,89 |
| € 200.000 | € 648,08 | € 1.842,99 | € 3.037,89 |
| € 300.000 | € 1.108,88 | € 3.153,39 | € 5.197,89 |
Cijfers bij deze grafiek
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Forfaitair rendement | € 6.000 |
| Belastbare grondslag | € 40.643 |
| Belastbaar rendement | € 2.438,58 |
| Belasting | € 877,89 |
Dezelfde rekenregels in de grafiek, voor € 100.000 aan beleggingen, alleenstaand en zonder schulden: het forfaitair rendement is € 100.000 × 6,00% = € 6.000. Na aftrek van het heffingsvrij vermogen van € 59.357 blijft een grondslag van € 40.643 over, 40,643% van de bezittingen. Het belastbaar rendement is 40,643% van € 6.000 = € 2.438,58, en de belasting is 36% daarvan: € 877,89. Dit is een illustratie, geen aangifte.
Met de box 3-illustratie vul je je eigen bedragen in, ook met schulden of een fiscaal partner.
Waarom je uitkomst kan afwijken van je aanslag
- Voorlopige percentages. De percentages voor banktegoeden en schulden worden begin 2027 vastgesteld. Je voorlopige aanslag kan daarom afwijken van de definitieve.
- Werkelijk rendement. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat doorgeven; de Belastingdienst gebruikt het voordeligste bedrag. Bij werkelijk rendement geldt geen heffingsvrij vermogen. Zie werkelijk rendement in box 3.
- Groene beleggingen. Daarvoor geldt in 2026 een extra vrijstelling tot € 26.715 per persoon (€ 53.430 samen) (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026).
- Verdeling tussen partners en afronding. Hoe jullie de grondslag verdelen en hoe bedragen worden afgerond, kan per aangifte verschillen.
- Je eigen situatie. Andere bezittingen, schulden of een partnerschap voor een deel van het jaar veranderen de uitkomst.
Een eigen berekening is een indicatie, geen aanslag en geen fiscaal advies. De box 3-gids legt uit hoe box 3 werkt. Deze berekening geldt voor het huidige stelsel. Het kabinet stelt invoering per 1 januari 2029 voor; de Eerste Kamer moet nog stemmen. Sommige overheidspagina’s noemen nog 2028.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vermogensbelasting betaal je over € 150.000?
Dat hangt af van de verdeling tussen spaargeld en beleggingen, schulden en of je een fiscaal partner hebt. In de tabel op deze pagina loopt het voor 2026 zonder partner en schulden van € 417,68 (alles sparen) tot € 1.957,89 (alles beleggen). De box 3-illustratie zet de stappen voor je eigen bedragen onder elkaar.
Rekent de Belastingdienst niet al voor mij?
Ja, in je voorlopige en definitieve aanslag. Zelf rekenen is nuttig om te begrijpen waar het bedrag vandaan komt. De uitkomst van een eigen berekening is een indicatie, geen aanslag.
Waarom is de berekening voor 2026 nog niet definitief?
De percentages voor banktegoeden (1,28%) en schulden (2,70%) zijn voorlopig. De Belastingdienst stelt ze begin 2027 vast. Het percentage voor beleggingen (6,00%) staat al vast.
Auteur
Redactie Beleggen voor Beginners
Redactie
De redactie schrijft uitleg voor beginners die in Nederland willen beleggen. We vergelijken kosten en toezicht en geven geen persoonlijk advies.
Lees ook
Pijler
Belasting op beleggen: wat betaal je in box 3 in 2026?
Belasting op beleggen in 2026: box 3 voor aandelen en ETF's, een rekenvoorbeeld, verkopen, verlies, dividendbelasting, crypto en wat er verandert.
Begrip
Wat is box 3? De belasting op inkomen uit sparen en beleggen
Wat is box 3? De belastingbox voor sparen en beleggen: wat erin valt, het verschil met box 1 en 2, het heffingsvrij vermogen en het tarief van 36% in 2026.
Kennisbank
Box 3 in 2026: zo werkt de belasting op sparen en beleggen
Box 3-belasting 2026: heffingsvrij vermogen € 59.357, forfaitaire percentages 1,28%, 6,00% en 2,70%, tarief 36%, peildatum, rekenvoorbeeld en tegenbewijs.