Ga naar inhoud

Onafhankelijke uitlegGeen persoonlijk advies

Begrip

Obligatie

Gepubliceerd Laatst gecontroleerd

Kernpunten

  1. Met een obligatie leen je geld uit aan een overheid of bedrijf, in ruil voor rente.

  2. De koers van een obligatie kan tussentijds dalen, bijvoorbeeld als de marktrente stijgt.

  3. In box 3 vallen obligaties onder de overige bezittingen, met in 2026 een forfaitair rendement van 6,00%.

Wat is een obligatie?

Met een obligatie leen je geld aan een bedrijf, aan de Nederlandse staat of aan een buitenlandse staat. In ruil daarvoor krijg je het geleende geld met rente terug (AFM, Verstandig beleggen; gecontroleerd 19-11-2026). Een bedrijf of overheid die obligaties uitgeeft, heet de uitgever. Een aandeel maakt je mede-eigenaar; een obligatie maakt je schuldeiser.

Rente, looptijd en aflossing

Een obligatie heeft een looptijd: de periode tot de uitgever het geleende bedrag terugbetaalt. Dat terugbetalen heet aflossen. Tot die tijd krijg je rente, vaak één keer per jaar. Bij veel obligaties staat die rente vast. Kan de uitgever niet meer betalen, dan krijg je je rente of je inleg mogelijk niet (volledig) terug.

Waarom de koers van een obligatie beweegt

Obligaties worden ook tussentijds verhandeld. De prijs daar heet de koers. Stijgt de marktrente, dan bieden nieuwe obligaties meer rente en worden bestaande obligaties met een lagere rente minder waard. Zo daalde in 2023 door de gestegen rente de marktwaarde van het bestaande obligatiebezit van Nederlandse huishoudens (DNB, 20-11-2023; gecontroleerd 19-11-2026). Daalt de marktrente, dan werkt het omgekeerd. Ook nieuws over de uitgever beweegt de koers. Meer over risico lees je bij risico’s van beleggen; obligaties in fondsvorm staan bij obligatie-ETF’s.

Obligaties en box 3

Obligaties vallen in box 3 onder de overige bezittingen, waaronder beleggingen. Voor 2026 rekent de Belastingdienst daarvoor met een forfaitair rendement van 6,00% (Belastingdienst, berekening box 3-inkomen 2026). Boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon betaal je 36% over dat berekende rendement. Hoe dat uitpakt, zie je in de box 3-illustratie. Het is geen aangifte.

Veelgestelde vragen

Is een obligatie veiliger dan een aandeel?

Niet per se. De koers van obligaties schommelt volgens een ESMA-factsheet op de site van de AFM doorgaans minder dan die van aandelen. Maar ook een obligatie kan in waarde dalen, en kan de uitgever niet betalen, dan kun je geld verliezen.

Kan een obligatie in waarde dalen?

Ja. Stijgt de marktrente, dan daalt de waarde van bestaande obligaties met een lagere rente (DNB; gecontroleerd 19-11-2026). Ook als het slechter gaat met de uitgever, kan de koers dalen. Houd je de obligatie tot het eind van de looptijd, dan speelt de tussentijdse koers minder, zolang de uitgever betaalt.

Wat is het verschil tussen een obligatie en een obligatie-ETF?

Met een losse obligatie leen je geld aan één uitgever, met een vaste looptijd. Een obligatie-ETF is een fonds dat in veel obligaties tegelijk belegt en geen einddatum heeft. De koers van zo'n fonds beweegt mee met de rente en met de obligaties in het fonds.